M Zielonogdrski - Еwolucja rol i zadan polskich nauczycieli - страница 2

Страницы:
1  2  3 

Zmieniaj^ce si? dynamicznie potrzeby oswiaty i wychowania wskazuj^. na koniecznosc gruntownego przyswajania przez nauczyciela wiedzy, wyjasniania proces6w stosowania jej. W zwi^zku z tym powinien on stawac si? w coraz wi?kszym stopniu jej odbiorc^ i wsp6ltw6rc^. w dost?pnych dla siebie zakresach (K. Duraj-Nowakowa, 2000; M. Szymanski, 1996; W. Zaczynski, 1997). Nauka rozwija si? nie tylko dzi?ki pracownikom naukowym, ale i dzi?ki praktyce. Jest ona wynikiem wymiany doswiadczen zachodz^cej mi?dzy pracownikami oswiaty. Rezultatem coraz scislejszej wsp6lpracy teoretyk6w z praktykami w poszukiwaniu coraz nowszych efektywniejszych rozwi^zan, s^. nie tylko dynamiczne przemiany w nauce i w technice, ale jednoczesnie aktywne wsp6ltworzenie nauki i wplywal na proces jej rozwoju i zastosowania praktycznego (K. Duraj-

Nowakowa, 1999, 2000a; W. Zaczynski, 1997).

Rola spoleczna nauczyciela kl. I-III jest silnie zwi^zana z okreslonym systemem wartosci. Staje on wobec koniecznosci oceniania zjawisk, fakt6w, informacji. W jego dzialalnosci niewystarczaj^ca jest jednak akceptacja okreslonego systemu wartosci i norm etycznych, ich ukazanie i uzasadnienie (K. Denek, 1996). Konieczne jest r6wniez ukierunkowanie pracy wychowawczej z punktu widzenia reprezentowanej aksjologii, okreslenie problem6w wychowawczych oraz najbardziej efektywnych dr6g ich realizacji, zaangazowanie nauczyciela, kt6re wyraza si? we wcieleniu w zycie gloszonych przez siebie wartosci etycznych (K. Denek,

1996; K. Duraj-Nowakowa, 2000b).

Podkresla si? zawsze i niezmiennie, ze gl6wn^. rol? w systemie wychowawczym powinna odgrywac szkola, a w niej nauczyciel edukacji pocz^tkowej. Rozw6j i pogl?bianie proces6w wychowawczych zachodz^cych w calym spoleczenstwie zalez^ przede wszystkim od przebiegu i umacniania ich funkcji wychowawczych. Rozw6j tych zadan w r6znych instytucjach nie zawsze harmonizuje z celami, zasadami i metodami pedagogiki szkolnej nauczyciela (K. Duraj-Nowakowa, 2000a). Wychowawcza dzialalnosc instytucji, w miar? ich umacniania si?, staje si? w coraz wi?kszym stopniu autonomiczna, niezalezna, kieruje si? wlasnymi zasadami i przejawia si? w specyficznych dla siebie formach (K. Duraj-Nowakowa, 2000a; A.Bogaj i in. 1997). Wplywa to na zmian? pozycji i roli spolecznej nauczyciela. Przemiany te w konsekwencji utrudniaj^ nauczycielowi oddzialywanie na proces wychowania poza szkol^, w srodowisku lokalnym i jego instytucjach.

Mozna zatem zgodzic si? z tez^ J. Szczepanskiego, ze "systemy szkolne, aby podniesc swoj^. skutecznosc pedagogiczn^, b?d^ musialy w coraz szerszym zakresie wsp6lpracowac ze wszystkimi instytucjami pozaszkolnymi, a calosc tych instytucji b?dzie musiala stopniowo uczyc si? coraz skuteczniejszej wsp6lpracy ze szkolnictwem wszystkich szczebli. W tym procesie nauczyciele b?d^ mi?li wazn^. rol? do odegrania" (S. Krawcewicz, 1978, s.117).

Wplyw przemian spoleczno-kulturowych, w nauce i technice coraz bardziej podwaza stabilizacj?, trwalosc i niezmiennosc roli spolecznej nauczyciela zintegrowanej edukacji wst?pnej. Rola ta staje si? bardziej dynamiczna, otwarta na zmiany w zyciu spolecznym, w kulturze, w nauce i technice (A. Bogaj i in. 1997). W r6znych dziedzinach wytwarzania pojawiaj^. si? nowe zawody, jednoczesnie dawne zaj?cia zmieniaj^ si? lub gin^.. Wyrazne zanikanie pracy fizycznej w rolnictwie, odplyw ludzi ze wsi do miast, wypieranie przez nowe technologie i techniki dawnych zaj?c oraz wprowadzanie nowych dezaktualizuj^ wiedz? i umiej?tnosci. Nast?puj^. r6wniez inne zmiany.

Wielkie dzielnice mieszkaniowe wplywaj^ na ograniczenie kontakt6w mi?dzy ludzmi. Przemiany dokonuj^ce si? w rodzinie powoduj^, ze nie jest ona podstawowym ogniskiem zycia rodzinnego, wartosci etycznych i kulturowych (ibidem). Te dynamiczne przeobrazenia powoduj^, ze dzisiejszy czlowiek koncentruje sw^ uwag? na procesach poznawczych, niezb?dnych dla funkcjonowania jednostki i spoleczenstwa w warunkach zlozonej technologii produkcji (K. Duraj-Nowakowa, 2000). Nast?puje to kosztem zycia emocjonalnego, co prowadzi do zaniku indywidualnosci. Dlatego zasadnicz^ spraw^ jest obecnie trafne odczytanie konsekwencji, jakie niesie ze sob^ post?p, zapobieganie jego negatywnym skutkom. Niew^tpliwie wielk^ rol? odgrywa w tym system oswiaty, szkola, nauczyciel, przygotowuj^cy ludzi do zycia we wci^z zmieniaj^cych si? warunkach (A.

Bogaj i in, 1997; T. Lewowicki, 1997).

W dzisiejszych spoleczenstwach, charakteryzuj^cych si? duz^ dynamik^. zmian, koniecznosci^ staly si? reformy i modernizacje oswiatowe. Dokonuj^ si? one w r6znych zakresach i na r6znych poziomach. Szczeg6lnym przemianom ulegaj^ programy ksztalcenia, b?d^ce najmniej stalym elementem systemu szkolnego (ibidem). W miar? post?pu nauki, przemian gospodarczych i kulturalnych, spolecznego podzialu pracy staje si? niezb?dne przygotowanie takich program6w, kt6re umozliwiaj^. dzieciom tw6rcze uczestnictwo wytwarzaniu d6br kultury materialnej i duchowej, nad^zanie za post?pem nauki, pozwalaj^c rozwijac motywacj? i umiej?tnosci ci^glego ksztalcenia si?, d^zenia do wiedzy itp. (T. Lewowicki, 1997; M. Szymanski, 1996).

Charakterystyczn^. tendencj^. wsp6lczesnosci jest poszukiwanie nowych idei, koncepcji, rozwi^zan, kt6rych realizacja pozwolilaby na wi?ksze dostosowanie system6w oswiatowych do wymagan spoleczenstwa i jednostek (A. Bogaj i in. 1997; T. Lewowicki, 1997; M. Szymanski, 1996). Idee ksztalcenia ustawicznego zmienily dotychczasowe pogl^dy na rol? szkoly i nauczyciela klas pocz^tkowych. Polozyly one akcent na koniecznosc uczenia si? w ci^gu calego zycia i kierowania wlasnym rozwojem oraz na potrzeb? stworzenia zintegrowanego systemu instytucji, zapewniaj^cego warunki realizacji r6znych potrzeb edukacyjnych czlowieka (ibidem). Dzi?ki ksztalceniu r6wnoleglemu zwr6cono uwag? na fakt, ze szkola jest nie tylko jednym, chociaz podstawowym, ogniwem ksztalcenia i wychowania oraz przekazywania informacji. W dzisiejszej cywilizacji, rozszerza si? ilosc zr6del i bodzc6w wplywaj^cych na proces rozwoju ucznia. S3, to m.in. srodki masowego przekazu, kt6re uzupelniaj^ system szkolny lub pelni^ takze funkcje autonomiczne (K. Duraj-Nowakowa, 2000).

Przemiany system6w szkolnych wywieraj^ bezposredni wplyw na rol? i zadania nauczyciela klas pocz^tkowych. Rola ta ulega intensywnej rewolucji, a dotychczasowe zadania zmieniaj^ swoj^. tresc. Wymagania te prowadz^ do ci^glego uzupelniania wiedzy nauczyciela i doskonalenia jego umiej?tnosci. Chociaz konsekwencje reform systemu oswiaty ponosz^ przede wszystkim nauczyciele kl. I-III, to tylko w niewielkim stopniu modyfikuje si? ich obowi^zki stosownie do wzrastaj^cych zadan kadr oswiatowych (A. Bogaj i in. 1997; T. Lewowicki, 1997; M. Szymanski,

1996).

Istota post?pu oswiatowego wyraza si? w dw6ch zakresach : dostosowaniu system6w oswiatowych do dynamicznie zmieniaj^cych si? uklad6w spolecznych, gospodarczych i kulturowych oraz w stwarzaniu wystarczaj^cych warunk6w do pracy nauczycieli jako realizator6w post?pu pedagogicznego (R. Schulz, 1994). Najbardziej nowoczesne reformy stan^ si? puste zewn?trznie, formalnie, jezeli nie b?dzie im towarzyszylo odpowiednie przygotowanie nauczyciela. Ale i on nie b?dzie m6gl realizowac swoich zadan zgodnie z wymaganiami wsp6lczesnosci, jezeli b?dzie ograniczany barierami tradycyjnego, zachowawczego systemu szkolnego (K. Duraj-Nowakowa, 2000b).

Wazne jest, by nauczyciel klas propedeutycznych w procesie zachodz^cych przemian w coraz wi?kszym stopniu stawal si? wsp6lgospodarzem oswiaty, maj^c prawo i mozliwosci wplywu na ni^.. Wl^czony w proces przemian oswiatowych, a nie przekonany o ich celowosci, zawsze b?dzie odnosil si? do innowacji ze sceptyzmem, spowodowanym duzym poczuciem odpowiedzialnosci za wyniki   swej   pracy  (K.   Duraj-Nowakowa,   2000a;  R.   Schulz,   1994).   Dla efektywnego

przeprowadzania reform oswiatowych konieczne jest wi?c wl^czenie nauczyciela w przygotowanie koncepcji zmian w systemie szkolnictwa, uwzgl?dnienie ich wplywu na funkcjonowanie poszczeg6lnych element6w systemu oswiaty. Wplyw wywierany przez nauczyciela na ucznia w wysokim stopniu zalezy od niego, od jego zaangazowania i przygotowania zawodowego.

Mi?dzy ewolucj^ cel6w i zadan oswiaty a przemianami roli spolecznej nauczyciela edukacji wczesnej wyst?puj3 wyrazne wsp6lzaleznosci. Gl6wna przyczyna tego stanu rzeczy tkwi w procesie demokratyzacji i upowszechniania oswiaty (A. Bogaj i in., 1997; M. Szymanski, 1996). Chodzi tu o integracj? dzialalnosci instytucji panstwowych i oswiatowych w tworzeniu warunk6w udost?pniania oswiaty r6znym grupom i srodowiskom spolecznym w wyr6wnywaniu szans edukacji dzieci (ibidem). Proces demokratyzacji wprowadzil do szk6l zespoly uczni6w bardziej zr6znicowane, niz wyst?powalo to w szkolach elitarnych. Nauczyciel musi zmienic sw6j styl myslenia, zachowania i metody pracy, gdy dzieci z warstw nizszych i rodzin ubogich wkroczyly do sal szkolnych. Obecnie musi on obecnie gl?biej wnikac w uwarunkowania kulturowe i spoleczne ucznia, aby trafnie okreslic jego potrzeby i motywacje, kt6rymi kieruje si? w przyswajaniu wiadomosci i wartosci oraz dokonywac wyboru tresci i metod ksztalcenia i wychowania (M. Szymanski, 1996; T. Lewowicki, 1997). Upowszechnienie i demokratyzacja szkolnictwa wytworzyly zupelnie now^ sytuacj? dla nauczyciela kl. I-III, kt6ry stal si? obecnie zawodem masowym. Poci^gn?lo to za sob^ takie konsekwencje, jak koniecznosc stosowania przyspieszonych form przygotowania do zawodu nauczyciela, rozwini?cie form zaocznego zdobywania odpowiednich kwalifikacji, zanizanie kryteri6w doboru kandydat6w na nauczycieli, wzrost trudnosci w rozwi^zywaniu ich sytuacji materialnej, a w konsekwencji - obnizenie ich autorytetu, prestizu i pozycji (ibidem).

W zakresie cel6w i zadan ksztalcenia oraz wychowania zasadnicz^ spraw^ jest okreslenie wlasciwych relacji mi?dzy nimi a celami i potrzebami uczni6w, rodzic6w, ludzi doroslych, instytucji oraz srodowisk lokalnych oraz wyci^gni?cie z niniejszego wniosk6w dla praktyki pedagogicznej.

Mi?dzy strukturalno-organizacyjnymi przemianami szkolnictwa a przemianami roli i zadan nauczyciela kl. I-III istnieje wyrazny zwi^zek. Tradycyjne struktury organizacyjne ograniczaj^ rol? spoleczn^ nauczyciela do efekt6w jego pracy. Zas nowoczesne struktury dostosowane do aktualnych zadan, mog3 stwarzac optymalne warunki pracy nauczyciela, zwi?kszac rezultaty realizacji przez niego zadan (K. Duraj-Nowakowa, 2000; T. Lewowicki, 1997). Dlatego wydaje si?, ze na obecnym poziomie system6w szkolnych powinno wyst?powac porozumienie pomi?dzy politykami a organizatorami oswiaty oraz mi?dzy tw6rcami koncepcji reform a nauczycielami. Przy osi^gni?ciu optymalnego stopnia ich porozumienia i wsp6lpracy moze byc zapewniona maksymalna trafnosc i efektywnosc wprowadzanych innowacji, tym bardziej ze niekt6re zmiany strukturalno-organizacyjne zmieniaj^ rol? nauczyciela (ibidem).

Pedagog, jezeli ma efektywnie pracowac, musi byc wsp6ltw6rc3 program6w szkolnych, a nie tylko ich realizatorem. Jest on bowiem osob^, kt6ra okresla elementy procesu dydaktycznego (wymagaj^cego doskonalenia), wnosi odpowiednie poprawki i uzupelnienia, a zarazem dokonuje pedagogicznej oceny efekt6w wprowadzanych zmian, tez jako specjalista orientuje si? w tendencjach rozwojowych danej dyscypliny naukowej, w jej aktualnych osi^gni?ciach (K. Duraj-Nowakowa, 2000; H. Komorowska, 1999).

Obecnie zauwaza si? coraz powszechniejsz^ tendencj? eksponowania roli nauczyciela klas pocz^tkowych w "uczeniu uczenia si?", a nie tylko w przekazywaniu i egzekwowaniu wiadomosci. Prowadzi to do daleko id^cych modyfikacji lub nawet calkowitego przeksztalcania programu nauczania. Istotne takze jest, ze nauczyciel klas mlodszych jest odpowiedzialny nie tylko za spos6b nauczania, ale i za dob6r materialu nauczania (H. Komorowska, 1999). W zasadniczy spos6b wplynie niniejsze na kompetencje zawodowe nauczyciela, kt6ry b?dzie musial gl?boko rozumiec psychospoleczne uwarunkowania rozwoju ucznia, orientowac si? w jego indywidualnych mozliwosciach,    przyczynach    sukces6w    i    niepowodzen    (K. Duraj-Nowakowa, 2000;

H. Komorowska, 1999).

Wsp6lczesnie wyst?puj3 tez istotne zmiany w metodach ksztalcenia, co w duzym stopniu modyfikuje rol? nauczyciela zintegrowanej edukacji. Z punktu widzenia zaleznosci mi?dzy nimi mozna by zwr6cic uwag? na wyst?puj^cy obecnie proces technizacji nauczania. Wplyw nowych technik ksztalcenia na intensywnosc pracy szkolnej jest duzy. Mozliwosci zastosowania nowoczesnych srodk6w technicznych w szkole, powoduje ze dydaktyczno-wychowawcza dzialalnosc nauczyciela pochlania mniej jego energii (F. Bereznicki, 2001, K. Zuchelkowska, 1996). Podnosi to r6wniez prestiz oswiaty i zawodu nauczyciela edukacji pocz^tkowej w spoleczenstwie. Nie oznacza jednak, ze moze stac si? zb?dny indywidualny wklad i udzial nauczyciela w procesie, kt6rym kieruje i kt6ry kontroluje. Srodki techniczne (np. radio, telewizja, komputery) mog3 mu pom6c zwi?kszyc jego mozliwosci dzialania, ale nigdy go nie zast^pi^ (ibidem).

Podstawowym zadaniem staje si? przygotowanie nauczyciel edukacji wczesnoszkolnej do kierowania wlasnym rozwojem, ksztalceniem, samoksztalceniem i samodoskonaleniem (K. Duraj-Nowakowa, 2000). Powinien on l^czyc umiej?tnosc indywidualnego przyswajania wiedzy i doswiadczenia z prac^ w zespole, z wymian^ informacji naukowych i wartosci, z umiej?tnosci3 korzystania z r6znych zr6del wiedzy, oceny i samooceny, z nastawieniem na zmiany i innowacje. Zaklada si? wi?c, ze wzbogacanie i odnawianie wiedzy i umiej?tnosci moze dokonywac si? nie tylko przez oswiat? formaln^, ale r6wniez dzi?ki korzystaniu z r6znych zr6del wiedzy i doswiadczen (F. Bereznicki, 2001; J. P6lturzycki 1998). Nauczyciel klas I-III winien wi?c zgl?biac problematyk? srodowiska i spoleczenstwa, poznawac jego kultur?, tradycj? i zwyczaje, pogl?biac swoje wiadomosci i wzbogacac osobowosc nie tylko przez poznawanie okreslonych dziedzin wiedzy, ale r6wniez przez uczestnictwo w zyciu srodowiska i spoleczenstwa.

Od nauczyciela kl. I-III oczekuje si? dzis coraz wi?cej, tj. aby w spos6b zasadniczy wplywal na przeobrazenia warunk6w zycia, ksztalcil wysoko wykwalifikowane kadry, decydowal o miejscu jednostki w spoleczenstwie, spelnial rol? czynnika toruj^cego drog? awansu dorastaj^cym pokoleniom. Cele te obejmuj^ zadania dydaktyczno-wychowawcze, a wi?c r6zne formy aktywnosci oswiatowej, np. dzialalnosc na rzecz rozwoju srodowiska, oswiaty doroslych, organizowanie i wsp6lpraca z takimi instytucjami, jak biblioteki, kluby, organizacje dzieci?ce i mlodziezowe itp. (M. Szymanski, 1996). Wymaga to od nauczyciela odpowiedniego wyksztalcenia, ci^glej troski o wlasny rozw6j intelektualny i kulturalny oraz wysokiego poziomu etyki zawodowej.

Wsp6lczesnie widoczny jest wyrazny wzrost roli nauczyciela w procesie ksztalcenia i wychowania pocz^tkowego. Podstawowym jego zadaniem staje si? przygotowanie dzieci do funkcjonowania w spoleczenstwie. Nauczyciel wyst?puje jako osoba kieruj^ca i organizuj^ca proces nauczania i wychowania w szkole, r6zne formy dzialalnosci pozalekcyjnej i pozaszkolnej oraz jako opiekun dzieci, jako dzialacz spoleczny w srodowisku lokalnym, w jego organizacjach i instytucjach (M. Szymanski, 1996).

Zakres obowi^zk6w nauczyciela edukacji wczesnoszkolnej jest bardzo szeroki. Jego zadania mozna uj^c w nast?puj^ce grupy czynnosci :

1. Organizacja procesu nauczania i wychowania, opieka nad uczniami:

a) prawidlowe realizowanie program6w nauczania i wychowania;

b) stale poznawanie wychowank6w, ich postaw moralnych, post?p6w w nauce,

c) wdrazanie uczni6w do samodzielnej, systematycznej pracy;

d) stala troska o stan ich zdrowia uczni6w i kultur? zachowania;

e) prowadzenie dokumentacji, zapewniaj^cej ci^glosc i skutecznosc pracy.

2. Wsp6ldzialanie z innymi podmiotami edukacji, tj. z :

a) dyrekcj^ - tworzenie zyczliwosci zawodowej, inspiracja, kultury krytyki;

b) rad^ pedagogiczn^- uczestniczenie w jej posiedzeniach, troska o wykonanie uchwal;

3. Praca z rodzicami i opiekunami :

a) utrzymywanie z nimi kontaktu i wzajemne informacje o uczniu;

b) okazywanie wzajemnego szacunku i zyczliwosci;

c) pedagogizowanie rodzic6w, powoduj^c wzrost ich kultury pedagogicznej oraz poszerzaj^c wiedz? o rozwoju dziecka i umiej?tnosciach wychowawczych.

4. Dzialalnosc w srodowisku

a) poznawanie warunk6w srodowiska lokalnego, jego kultury, osi^gni?c, stosunk6w mi?dzyludzkich, instytucji;

b) pomaganie w kierowaniu zyciem spolecznym i kulturalno-oswiatowym;

c) dbanie o honor szkoly i godnosc zawodu nauczyciela;

5. Doskonalenie i samoksztalcenie zawodowe :

a) poszerzanie i aktualizowanie swojej wiedzy;

b) pogl?bianie znajomosci program6w nauczania i wychowania;

c) poznawanie nowych koncepcji i praktycznych rozwi^zan w realizacji polityki oswiatowej;

d) dbalosc o stan swego zdrowia psychicznego i fizycznego, warunkuj^cego zdolnosc pracy i jej efektywnosc (M. Lobocki, 2005).

Nauczyciel kl. I-III musi zdawac sobie spraw?, od jakich czynnik6w zalezy jego inspiruj^ca i kreuj^ca rola, istota, zakres i sila oddzialywania na ucznia. Musi znac psychik? ucznia i umiec w ni^. wnikac, musi r6wniez umiec analizowac wlasne doswiadczenia, gdyz jego osobowosc stanowi czynnik determinuj^cy prac? pedagogiczn^. Rozpatruj^c zagadnienie inspiruj^cej i kreuj^cej roli nauczyciela w procesie edukacji mozna stwierdzic, ze ma ona decyduj^ce znaczenie dla procesu ksztalcenia i wychowania (ibidem). Oczywiscie w miar? zachodz^cych zmian w strukturze szkoly, w tresciach i metodach pracy, rola ta ulega ci^glym modyfikacjom.

Aby celowo i planowo organizowac proces nauczania i wychowania w szkole, nauczyciel klas wst?pnych musi uwzgl?dniac czynniki srodowiskowe oraz stwarzac korzystniejsze warunki do rozwoju dzieci, a tym samym do skuteczniejszego oddzialywania szkoly (A. Gurycka, 1997; M. Lobocki, 2005. Nalezy r6wniez pami?tac, ze usytuowanie nauczyciela jako waznej osoby w instytucjach i organizacjach spolecznych podnosi jego autorytet i tym samym ulatwia spelnienie zadan dydaktyczno-wychowawczych.

Dla prawidlowego rozwijania pracy wychowawczej w klasach pocz^tkowych potrzebna jest nauczycielowi wiedza umozliwiaj^ca powi^zanie procesu wychowania z konkretn^ problematyk^ srodowiska. Znajomosc spraw, potrzeb, tendencji rozwojowych srodowiska, stosunku dzieci do starszych, roli opinii spolecznej, wzor6w osobowych, norm moralnych, stanowi niezb?dny warunek skutecznego wplywu na nich (ibidem). Wymaga to pedagogicznego doskonalenia nauczycieli w zakresie og6lnych problem6w spoleczno-pedagogicznych (K. Duraj-Nowakowa, 2000).

Przede wszystkim potrzebne jest rozwijanie plaszczyzny pelniejszego porozumienia mi?dzy szkoly nauczycielem klas pocz^tkowych a srodowiskiem lokalnym. Dzialalnosc nauczycielska jest bowiem niemozliwa, jezeli rodzice nie dostrzegaj^ wyraznie swoich obowi^zk6w, ograniczaj^ swe kontakty ze szkoly do uzyskiwania informacji o post?pach w nauce swego dziecka (M. Lobocki, 2005). Niezb?dna jest tez otwarta postawa ze strony nauczycieli, kt6rzy nie mog3 uwazac, ze jedynie oni odpowiedzialni i kompetentni lub ze ich rola sprowadza si? jedynie do prowadzenia lekcji i konczy w momencie dzwonka. Niewlasciwa postawa nauczycieli moze si? pogl?biac, jesli dyrekcja szkoly nie poszukuje plaszczyzny wsp6lpracy z rodzicami i ze srodowiskiem (A. Gurycka,

1996).

Gl6wna wlasciwosc ewolucji roli spolecznej i zadan nauczyciela edukacji wczesnej - co tutaj om6wiono - wyraza si? w stopniowym przechodzeniu od jego roli jako jedynego zr6dla wiedzy i wartosci do roli organizatora procesu ksztalcenia, doradcy wychowank6w, przewodnika po swiecie informacji naukowych, wartosci kultury (K. Denek, 1996; K. Duraj-Nowakowa 2000). Tendencja ta wyst?puje dzis w wielu systemach oswiatowych, nie nalezy jednak zapominac, ze nauczyciel bez gruntownej wiedzy, bez umiej?tnosci ksztaltowania nowoczesnego stylu myslenia, nie moze spelniac swych podstawowych zadan (D. Dziewulak, 1997). Rzetelna wiedza to niezb?dna i zawsze wysoko oceniana przez uczni6w cecha nauczyciela, kt6ry tylko wtedy b?dzie dobrym doradc^, gdy

dobrze opanuje realizowany przez siebie przedmiot i nauki pokrewne oraz gdy potrafi doradzac (K.

Denek, 1996).

Використана літера тура:

1. F. Bereznicki, Dydaktyka ksztalcenia og6lnego, Krak6w 2001,

2. Bogaj A., Kwiatkowski S. M., Szamanski M. J., System edukacji w Polsce. Osi^gni?cia - przemiany -dylematy, Warszawa 1997.

3. K. Duraj-Nowakowa, Systemologiczne inspiracje pedeutologii, Krak6w 2000;

4. D. Dziewulak, DziewulakD., Systemy szkolne Unii Europejskiej, Warszawa 1997.

5. Gurycka, O sztuce wychowania dla wychowawc6w I nauczycieli, Warszawa 1996.

6. H. Komorowska, O programach prawie wszystko, Warszawa 1999.

7. S. Krawcewicz, Rozwazania nad etyk^ zawodu nauczyciela, Warszawa 1987.

8. Z. Kwiecinski, Socjologia edukacji, Warszawa 1992.

9. T. Lewowicki, Przemiany oswiaty. Szkice o idealach i praktyce edukacyjnej, Warszawa 1997.

Страницы:
1  2  3 


Похожие статьи

M Zielonogdrski - Еwolucja rol i zadan polskich nauczycieli